2009-01-21Meble Materiały i Akcesoria: Wszystkie prawa zastrzeżone

rok IX nr 10 (98) listopad 2008

Firma Gamet S.A., najbardziej uznany polski producent uchwytów meblowych, przykłada ogromną wagę do zagadnienia ochrony wzornictwa przemysłowego. Namacalnym dowodem działań w tym zakresie może być chociażby wprowadzenie w ostatnim czasie cechy Gamet, znaku który będzie pozwalał odróżnić produkty oryginalne od podróbek.

MMiA: Jak duże znaczenie ma wzornictwo dla produktów firmy Gamet? Czy warto produkować wzory o wyróżniającym designie, cenione ze względu na nadaną im formę, zaprojektowane przez uznanych projektantów?
Krzysztof Pióro: Jesteśmy firmą, która oferuje produkty estetyczne, dekoracyjne. To jak one wyglądają, ma ogromne znaczenie. W naszej branży liczy się zatem nie tylko dokładność wykonania, trwałość, ale też wygląd. A zatem wyróżniający się design ma znaczenie, z tym, że słowo „wyróżniający” trzeba interpretować w sposób umiarkowany. Design musi być atrakcyjny, ale nie chcemy, aby był dziwaczny czy też szokujący - musi być dostosowany do oczekiwań klientów w danym kraju lub w danym regionie.

MMiA: Czy produkt ostateczny - mebel - wyposażony w markowe detale lepiej się sprzedaje?
K.P.: Oczywiście, że meble z lepszymi akcesoriami lepiej się sprzedają. Wielu producentów mebli jeszcze tego nie docenia i niestety, moim zdaniem, na tym tracą. Nikt nie pyta, czy guziki do koszuli lub sukienki muszą być ładne, dobrze dobrane, nikt nie pyta, czy wszystkie dodatki w samochodzie mają znaczenie, bo wiadomo, że mają i to ogromne, a wciąż pada pytanie, czy akcesoria do mebli wpływają na ocenę mebla…? Dowodem na to, że większość producentów mebli docenia znaczenie akcesoriów meblowych, jest to, że Gamet dynamicznie się rozwija.

MMiA: Czy w świadomości polskich producentów mebli oraz ich klientów wyposażenie w uznane akcesoria ma duże znaczenie dla produktu?
K.P.: Większość producentów mebli ma świadomość znaczenia jakości użytych detali. Myślę, że końcowy klient najczęściej ocenia meble całościowo - albo mu się one podobają, albo nie, a uchwyty, gałki, nóżki wpływają na to wrażenie pozytywnie bądź negatywnie. Bardziej wymagający klienci, którzy są gotowi zapłacić większe sumy za meble, baczniej przyglądają się jego wszystkim elementom i na przykład nie tolerują plastikowych uchwytów w eleganckich meblach z litego drewna.

MMiA: Jakie kroki musi podejmować producent akcesoriów, żeby formalnie zastrzec własność przemysłową? Jak ta sprawa wygląda na terenie Polski, a jak na terenie UE?
K.P.: Mamy tu za mało miejsca, aby opisać całą procedurę prawną. Powiem tyle, że Gamet od razu zastrzega swoje wzory na forum nie tylko polskim, lecz międzynarodowym. Każda firma, która chce to robić, musi mieć swojego profesjonalnego rzecznika patentowego oraz adwokata lub radcę prawnego, który zna się na tych zagadnieniach, a także powinna nawiązać kontakt z międzynarodową firmą prawniczą, która będzie pomagała zastrzegać wzory na terenie Unii Europejskiej, w Stanach Zjednoczonych i na pozostałych obszarach. W poszczególnych rejonach świata są duże różnice w prawie, a zatem nawet najlepszy polski prawnik nie poradzi sobie z tym wszystkim.

MMiA: Czy polskie prawo pozwala skutecznie bronić tej własności? Czy przepisy nadążają za realiami?
K.P.: Na świecie trwa ożywiona dyskusja na temat prawa chroniącego wszelkie dobra intelektualne. Wiemy, jak duży jest z tym problem na rynku muzycznym - o tym chyba najwięcej się mówi. Prawo nie jest doskonałe. Nawet praworządni Niemcy czy Szwajcarzy nie potrafią do końca skutecznie walczyć z podróbkami. W zakresie marek luksusowych skutecznością wyróżniają się Francuzi, a i tak przecież podróbki ich kosmetyków krążą po wszystkich krajach. Na pewno to prawo wymaga ciągłego doskonalenia. My skupiamy się na tym, aby jak najlepiej wykorzystać takie przepisy prawa, jakie mamy i bardzo agresywnie egzekwować to, co nam się należy. Najlepsi, najdrożsi, najbardziej agresywni prawnicy zrobią wszystko, co można, aby w naszym imieniu uprzykrzyć życie tym, którzy kradną nasze wzory. To już się dzieje, ale nie chcę robić z tego sensacji i podawać nazw nieuczciwych firm czy też nazwisk konkretnych osób, póki sprawy nie zakończą się rozstrzygnięciem sądowym. Jedno jest pewne: nie zrezygnujemy i nie popuścimy! Niektórzy dobrze o tym wiedzą i zanim dojdzie do pierwszej rozprawy, zawierają z nami ugody.

MMiA: Jak w praktyce wygląda skuteczność egzekucji prawa?
K.P.: Bolączką jest to, że w ogóle polski wymiar sprawiedliwości działa niezwykle powoli i często nieskutecznie, nie tylko w zakresie ochrony wzorów przemysłowych i patentów. Mam wrażenie, że obecne prawo byłoby nawet wystarczające, gdyby organy ścigania i sądy działały sprawniej. Jeżeli sprawa ciągnie się latami, to prawo traci walory egzekwowania i odstraszania.

MMiA: Co można zrobić, żeby uzdrowić sytuację na tym polu?
K.P.: Głęboko wierzę w to, że gospodarka może funkcjonować stabilnie tylko wtedy, jeżeli jest oparta na tradycyjnych wartościach takich jak uczciwość i rzetelność. Uważam, że trzeba nazywać sprawy po imieniu i wskazywać palcem tych, którzy produkują lub sprzedają kopiowane wzory - nie tylko w języku polskim jest odpowiednie słowo nazywające takich ludzi. Trzeba ich potępiać i wyrzucać z kręgu znajomych i współpracowników. Jeżeli ktoś kopiuje nasze wzory, to kradnie pracę projektantów, ludzi z działu rozwoju, ludzi z marketingu, techników projektujących formy, narzędzia, technologię. Czym to się różni od tego, że ktoś sam zrobi sobie ławkę do swojego ogrodu, a ktoś inny tę ławkę mu ukradnie? Prawo bez moralnego osądu społecznego nie zadziała, choćby było najlepsze. Uważam, że powinniśmy postawić na nogi nasze etyczne widzenie tych spraw, bo nadal często po prostu toleruje się kopiowanie własności intelektualnej i nie myśli o tym jak o nieuczciwości. Cieszę się, że coraz częściej o tym rozmawiamy.

MMiA: Bardzo dziękujemy za rozmowę. (z)

I. Ochrona własności przemysłowej w Polsce i Europie
II. Informacje podstawowe

Polska

1. Akty prawne:

  • Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej.

2. Procedura udzielenia praw ochronnych:

  • Urząd Patentowy RP przyjmuje i bada zgłoszenia dotyczące wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych i znaków towarowych; orzeka w sprawach udzielania patentów i praw ochronnych oraz prowadzi rejestr patentowy i rejestr wzorów użytkowych, przemysłowych i znaków towarowych.
  • Okresy ochronne: patent trwa dwadzieścia lat od daty dokonania zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, prawo ochronne na wzór użytkowy oraz na znak towarowy trwa dziesięć lat od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie, prawa z rejestracji wzoru przemysłowego udziela się na 25 lat od daty dokonania zgłoszenia w Urzędzie Patentowym, podzielone na pięcioletnie okresy.
  • Warunkiem trwania patentu lub prawa ochronnego jest uiszczenie opłat okresowych za ochronę.
  • Urząd Patentowy dokonuje ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego lub znaku towarowego w Biuletynie Urzędu Patentowego.

Europa

1. Akty prawne:

  • Dyrektywa Nr 98/71/WE z 13.10.1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów;
  • Rozporządzenie Rady (WE) Nr 6/2002 z 12.12.2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych.

2. Procedura udzielenia praw ochronnych:

  • organem właściwym w sprawach rejestracji wzoru wspólnotowego jest Urząd Harmonizacji w ramach Rynku Wewnętrznego (Znaki Towarowe i Wzory) z siedzibą w Alicante w Hiszpanii;
  • ochrona wzoru zarejestrowanego trwa 5 lat, przy czym może być przedłużana na kolejne okresy, w sumie nie może przekroczyć 25 lat.
Na temat problematyki ochrony prawnej designu przemysłowego kilka pytań skierowaliśmy do prezesa zarządu Gamet S.A. Krzysztofa Pióro.